เด็กที่เล่นคนเดียวไม่ได้แปลว่าเหงาเสมอไป การวิจัยจาก 473 คนแสดงถึงความสุขและ "ความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่ง" ของเด็ก

ช่วงเวลาพักที่โรงเรียน ในสนามเด็กเล่นมีเด็กจำนวนมากวิ่งตามลูกบอล เสียงหัวเราะดังรอบๆ เครื่องเล่น

ห่างออกไปเล็กน้อย มีเด็กที่อ่านหนังสือคนเดียว วาดภาพบนพื้น หรือมองดูแมลงและพืช

เมื่อเห็นภาพเช่นนี้ ผู้ใหญ่ก็มักจะเป็นห่วง

"เด็กคนนี้ไม่มีเพื่อนหรือเปล่า"

"เขาอาจจะไม่ได้เข้ากลุ่มกับคนอื่น"

"เด็กคนนี้อาจจะเหงา"

บางครั้งพ่อแม่หรือครูอาจจะบอกว่า "ไปเล่นกับคนอื่นสิ"

แต่ความหวังดีนั้นอาจจะไม่เป็นประโยชน์เสมอไป

การวิจัยจากทีมของมหาวิทยาลัยจอร์เจียแสดงให้เห็นว่า การที่เด็กอยู่คนเดียวไม่ได้หมายความว่าเด็กจะรู้สึกโดดเดี่ยวเสมอไป

สิ่งที่สำคัญไม่ใช่จำนวนคนที่เล่นด้วยกัน

แต่เป็นความรู้สึกของเด็กว่า "ฉันมีที่อยู่ของตัวเอง"

"ชอบอยู่คนเดียว" กับ "ถูกโดดเดี่ยว" ไม่เหมือนกัน

การวิจัยนี้ดำเนินการโดยทีมวิจัยจากมหาวิทยาลัยจอร์เจีย และบทความวิจัยได้เผยแพร่ในวารสารการศึกษา "The Elementary School Journal" ในเดือนมิถุนายน 2026

หัวข้อการวิจัยคือเด็กที่ชอบใช้เวลาอยู่คนเดียว ซึ่งในทางจิตวิทยาเรียกว่า "unsociable withdrawal"

ไม่ได้หมายความว่าเด็กกลัวคน ไม่สามารถสร้างเพื่อนได้ หรือถูกปฏิเสธจากกลุ่ม

มีเด็กที่สามารถเข้ากับคนอื่นได้ดี แต่เมื่อมีเวลาว่างก็ชอบเล่นคนเดียว

ทีมวิจัยไม่ได้สนใจแค่ "แนวโน้มที่จะชอบอยู่คนเดียว" เท่านั้น

แต่ยังตรวจสอบว่าเด็กให้ความสำคัญกับการเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มมากแค่ไหน

ผลลัพธ์ที่น่าสนใจปรากฏขึ้น

แม้ว่าเด็กจะชอบอยู่คนเดียว แต่ถ้าเขาให้ความสำคัญกับการเชื่อมต่อและการเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่ม ความไม่พอใจในความสัมพันธ์ก็ไม่ได้สูงเสมอไป

ในทางกลับกัน เด็กที่มีแนวโน้มจะอยู่คนเดียวและคิดว่า "การเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มไม่สำคัญ" มักจะมีความไม่พอใจในความสัมพันธ์ทั้งในระดับเพื่อนและกลุ่ม

ดังนั้นปัญหาไม่ได้อยู่ที่

"เล่นคนเดียวหรือไม่"

แต่เป็น

"สามารถเชื่อมต่อกับกลุ่มเมื่อจำเป็น"

"รู้สึกว่าเป็นส่วนหนึ่งของชั้นเรียน"

"วันนี้อยากเล่นคนเดียว แต่พรุ่งนี้อาจจะเล่นกับคนอื่นได้"

ความรู้สึกเหล่านี้อาจมีความหมายสำคัญ

การสำรวจเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และ 5 จำนวน 473 คน

การวิจัยนี้วิเคราะห์ข้อมูลจากเด็กนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 และ 5 จากหลายโรงเรียนในรัฐจอร์เจีย รวมทั้งหมด 473 คน

เด็กๆ ถูกขอให้ประเมินเพื่อนร่วมชั้นว่าใครที่สามารถเข้ากับคนอื่นได้ดีแต่ชอบเล่นคนเดียว

ในขณะเดียวกัน เด็กๆ เองก็ถูกถามว่าพวกเขาให้ความสำคัญกับการเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มมากแค่ไหน พอใจในความสัมพันธ์แบบตัวต่อตัวกับเพื่อนมากแค่ไหน และรู้สึกว่าตัวเองอยู่ในตำแหน่งใดในกลุ่มชั้นเรียน

การเลือกช่วงวัยประถมศึกษาปีที่ 4 และ 5 มีความหมาย

ในวัยนี้ กลุ่มเพื่อนเริ่มชัดเจนขึ้นเมื่อเทียบกับวัยเด็กเล็ก

ใครที่อยู่ด้วยกันบ่อยๆ

ใครที่มักจะอยู่คนเดียวในช่วงพัก

ใครที่มักจะถูกเรียกให้เข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม

เด็กๆ เริ่มเข้าใจโครงสร้างของความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์

ดังนั้น การแยกแยะว่าเด็กอยู่คนเดียวเพราะต้องการหรือเพราะถูกแยกออกจากกลุ่มก็เริ่มชัดเจนขึ้นในช่วงวัยนี้

เด็กที่อยู่คนเดียวก็มี "ที่อยู่"

การวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่า สำหรับเด็กที่ชอบอยู่คนเดียว ความรู้สึกว่า "มีที่กลับไป" อาจเป็นสิ่งสำคัญ

เช่น ถ้าเพื่อนชวนเล่นในช่วงพัก

แต่เด็กอยากอ่านหนังสือคนเดียว

"วันนี้ไม่เอาดีกว่า"

ก็ปฏิเสธได้

แต่วันถัดไป

"วันนี้เป็นไงบ้าง?"

ก็ได้รับคำชวนอีกครั้ง

ถ้าเด็กคิดว่า

"วันนี้อาจจะเล่นด้วยกันก็ได้"

ก็สามารถเข้าร่วมได้

ในสถานการณ์เช่นนี้ การใช้เวลาอยู่คนเดียวกลายเป็น "การเลือก" ไม่ใช่ "การถูกโดดเดี่ยว"

เพราะมีทั้งเสรีภาพในการอยู่คนเดียวและความมั่นใจในการเชื่อมต่อกับคนอื่น

เมื่อเปรียบเทียบกับโลกของผู้ใหญ่ จะเห็นได้ชัดเจน

แม้คนที่ชอบดูหนังคนเดียวในวันหยุด แต่ถ้าไม่มีใครติดต่อหรือชวนไปไหน ความรู้สึกก็จะแตกต่างออกไป

การเลือกที่จะอยู่คนเดียวเพราะต้องการต่างจากการอยู่คนเดียวเพราะไม่มีใครให้เชื่อมต่อด้วย

สิ่งนี้อาจเป็นจริงในโลกของเด็กด้วย

วงจรที่ไม่ดีของ "การไม่ได้รับคำเชิญ"

อีกด้านหนึ่ง ทีมวิจัยได้สังเกตเห็นวงจรที่ไม่ดีที่เกิดจากการอยู่คนเดียวเป็นเวลานาน

เมื่อปฏิเสธคำชวนทุกครั้ง เด็กคนอื่นๆ อาจจะเริ่มคิดว่า

"เด็กคนนั้นอยากเล่นคนเดียว"

"ชวนไปก็ไม่มา ไม่ต้องชวนแล้วก็ได้"

ซึ่งอาจเกิดขึ้นได้

ในตอนแรกเด็กอาจจะปฏิเสธเอง แต่เมื่อเวลาผ่านไปก็ไม่มีใครชวนอีกเลย

จาก "อยากอยู่คนเดียว" กลายเป็น "ถูกทิ้งให้อยู่คนเดียว"

แม้ว่าเด็กจะอยากเล่นกับเพื่อนในภายหลัง แต่กลุ่มอาจจะถูกกำหนดไว้แล้วและยากที่จะเข้าร่วม

เพื่อป้องกันวงจรที่ไม่ดีนี้ นักวิจัยแนะนำว่าควรรักษาการเชื่อมต่อไว้บ้าง เช่น ตอบรับคำชวนบางครั้ง

นี่คือส่วนที่ไม่ควรเข้าใจผิดจากการวิจัยครั้งนี้

การวิจัยไม่ได้บอกว่า

"ปล่อยให้เด็กที่ชอบอยู่คนเดียวอยู่ไปเถอะ"

หรือว่า

"เด็กที่เล่นคนเดียวต้องถูกบังคับให้เข้าร่วมกลุ่ม"

จำเป็นต้องอยู่ระหว่างสองสิ่งนี้

ใน SNS มีคนที่รู้สึกว่า "เหมือนตัวเองตอนเด็ก"

เมื่อการวิจัยนี้ถูกนำเสนอใน SNS ต่างประเทศ โดยเฉพาะในชุมชนวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาของ Reddit ผู้ใช้หลายคนได้เชื่อมโยงกับประสบการณ์ของตนเอง

 

"ชอบอยู่คนเดียว แต่ถูกมองว่ามีปัญหา"

มีผู้ใช้คนหนึ่งกล่าวว่าเขาชอบอยู่คนเดียวมากกว่าตั้งแต่เด็ก และสงสัยว่าทำไมสิ่งนี้ถึงถูกมองว่าเป็นปัญหาหรือโรค

อีกคนหนึ่งเล่าว่าเขาไม่ชอบถูกบังคับให้เข้าร่วมกิจกรรมทางสังคม และรอคอยเวลาที่จะได้อยู่คนเดียว

มีคนที่เล่าว่าเขาเล่นสไลด์คนเดียวซ้ำๆ ในวัยเด็ก แต่ถูกครูบอกให้เล่นกับคนอื่น

ความรู้สึกที่เหมือนกันในความคิดเห็นเหล่านี้คือ "อย่าตัดสินว่าเด็กที่อยู่คนเดียวจะต้องไม่มีความสุข"

สำหรับคนที่ต้องการเวลาอยู่คนเดียว การใช้เวลากับคนหมู่มากไม่ได้หมายความว่าจะสนุกเสมอไป

การคิดในที่เงียบๆ หรือจดจ่อกับสิ่งที่ชอบอาจเป็นช่วงเวลาที่มีความสุข

ผลการวิจัยที่ว่า "การอยู่คนเดียวไม่ได้หมายความว่าเหงา" ได้รับความเห็นใจจากคนที่มีประสบการณ์เช่นนี้

"ชอบอยู่คนเดียว แต่ไม่ชอบถูกทิ้ง"

ในความคิดเห็นบน SNS มีบางคนที่สรุปเนื้อหาของการวิจัยนี้ได้อย่างชัดเจน

"ฉันชอบอยู่คนเดียว แต่ไม่ชอบรู้สึกว่าไม่มีที่อยู่"

ซึ่งตรงกับจุดที่การวิจัยนี้แสดงให้เห็น

คนสามารถชอบเวลาอยู่คนเดียวได้

แต่ในขณะเดียวกัน

"สามารถเชื่อมต่อกับคนอื่นเมื่อจำเป็น"

"มีคนที่ยอมรับตัวเอง"

ความรู้สึกนี้สามารถมีได้เช่นกัน

ทั้งสองสิ่งนี้ไม่ขัดแย้งกัน

การที่สามารถเพลิดเพลินกับเวลาอยู่คนเดียวได้อย่างมั่นใจ อาจเป็นเพราะมีความสัมพันธ์ที่มั่นคงอยู่เบื้องหลัง

"การอยู่คนเดียวที่ไม่มีใครต้องการ" กับ "การมีที่กลับไปเสมอ" มีความหมายที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง

อีกด้านหนึ่ง มีความเห็นที่ระมัดระวังว่า "การเรียนรู้ทักษะทางสังคมยังคงจำเป็น"

ไม่ใช่ทุกความคิดเห็นใน SNS ที่บอกว่า "ปล่อยให้เด็กอยู่คนเดียวก็พอ"

โดยเฉพาะเกี่ยวกับเด็ก มีความคิดเห็นที่ระมัดระวัง

แม้ว่าเด็กจะดูเหมือนเล่นคนเดียวจากภายนอก

จริงๆ แล้วเขาชอบอยู่คนเดียวหรือไม่

หรือเขาอยากเข้าร่วมกลุ่มแต่ไม่รู้วิธี

หรือเขาถูกกลั่นแกล้งหรือถูกทิ้ง

หรือเขามีปัญหาในการเข้าใจกฎของความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์

ผู้ใหญ่ไม่สามารถตัดสินได้ง่ายๆ

นอกจากนี้ การเรียนรู้การสื่อสารทางสังคมมีส่วนสำคัญที่เรียนรู้จากประสบการณ์ หากหลีกเลี่ยงกิจกรรมกลุ่มทั้งหมดตั้งแต่เด็ก อาจจะมีปัญหาในอนาคต

ความเห็นที่ระมัดระวังนี้ไม่ได้ขัดแย้งกับผลการวิจัย

นักวิจัยเองก็ไม่ได้บอกว่าเด็กไม่ต้องมีปฏิสัมพันธ์กับคนอื่นเลย

สิ่งที่สำคัญคือความแตกต่างระหว่าง "การบังคับ" กับ "การสนับสนุน"

ไม่ควรบังคับให้เข้าร่วมกลุ่มใหญ่ทันที

แล้วผู้ใหญ่ควรทำอย่างไร

นักวิจัยเสนอว่า ไม่ควรบังคับให้เด็กที่ชอบอยู่คนเดียวเข้าร่วมกลุ่มใหญ่ทันที แต่ควรจัดเตรียมสถานที่ที่เข้าถึงได้ง่ายกว่า

เช่น ถ้าเด็กเล่นคนเดียวในสนาม

"ดูสิ ทุกคนกำลังเล่นฟุตบอล ไปเข้าร่วมสิ"

และบังคับให้เข้าร่วมกลุ่มใหญ่##HTML_TAG